اختفای روزگاهی ماه و زهره در آسمان ایران

کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران از علاقه‌مندان دعوت کرد اختفای روزگاهی ماه و زهره را رصد و زمان‌های آغاز و پایان آن را ثبت کنند.

دوشنبه ۲۳ شهریور ۱۴۰۵، ماه از مقابل سیاره زهره عبور می‌کند و در بخش‌هایی از ایران شاهد پدیده زیبای اختفای ماه و زهره خواهیم بود؛ رویدادی که به دلیل درخشش بسیار زیاد زهره، باریک بودن هلال ماه و امکان مشاهده آن در آسمان روز، از پدیده‌های جذاب نجومی این روزها به شمار می‌رود.

اختفا به پدیده‌ای گفته می‌شود که در آن، از دید ناظر زمینی، یک جرم آسمانی برای مدتی پشت جرم دیگری قرار می‌گیرد و از دید ناظر پنهان می‌شود. ماه، به دلیل قطر ظاهری نزدیک به ۳۰ دقیقه قوسی در آسمان، بارها موجب اختفای ستارگان می‌شود؛ اما اختفای سیارات به‌مراتب کمتر رخ می‌دهد و از جذابیت رصدی بیشتری برخوردار است.

اختفای زهره اگرچه پدیده‌ای بسیار نادر نیست، اما به دلیل درخشش فوق‌العاده این سیاره، رویدادی دیدنی و مناسب برای رصد، عکاسی نجومی و حتی انجام اندازه‌گیری‌های علمی است. در اختفای ۲۳ شهریور، ماه تنها حدود ۱۲درصد روشن است و زهره نیز با قدر ظاهری حدود منفی۴.۵ یکی از درخشان‌ترین اجرام آسمان خواهد بود. این شرایط، در صورت مساعد بودن وضعیت جوی و شفافیت آسمان، امکان مشاهده زهره حتی با چشم غیرمسلح را نیز فراهم می‌کند؛ هرچند برای رصد دقیق لحظه‌های اختفا استفاده از تلسکوپ توصیه می‌شود.

اختفایی متفاوت در شمال‌شرق ایران

یکی از جذاب‌ترین ویژگی‌های این رویداد در ایران، تفاوت شکل اختفا در نقاط مختلف کشور است. در بخش‌هایی از استان‌های خراسان شمالی، خراسان رضوی و خراسان جنوبی و همچنین قسمت کوچکی از استان سمنان، اختفا به صورت خراشان رخ می‌دهد. در این مناطق، مسیر ظاهری زهره از نزدیکی لبه قرص ماه عبور می‌کند و ناظر می‌تواند با تلسکوپ شاهد پنهان شدن بخشی از هلال زهره پشت لبه ماه باشد.

این وضعیت از نظر رصدی جذابیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا در یک اختفای خراشان، به جای آنکه زهره در ناحیه‌ای دور از لبه ماه به‌طور کامل پشت قرص ماه پنهان شود، بخشی از قرص زهره در امتداد لبه ماه ناپدید می‌شود. بنابراین عوارض و پستی‌وبلندی‌های لبه ماه نیز می‌توانند در شکل و زمان دقیق پنهان شدن و دوباره ظاهر شدن زهره نقش داشته باشند.

با حرکت از شمال‌شرق به سمت مناطق جنوب‌غربی ایران، مدت زمانی که زهره پشت ماه قرار دارد افزایش می‌یابد و در برخی مناطق می‌تواند به حدود ۸۰دقیقه برسد. بنابراین محل دقیق رصدگر نقش مهمی در زمان‌بندی و شکل مشاهده این اختفا دارد.

بر اساس محاسبات انجام‌شده، این اختفا در بسیاری از نقاط ایران قابل مشاهده است، اما در بخش‌هایی از شمال‌شرق کشور، از جمله مشهد و بجنورد، اختفا رخ نمی‌دهد. زمان دقیق آغاز و پایان پدیده نیز از شهری به شهر دیگر متفاوت است.

برای نمونه، در تهران آغاز اختفا حدود ساعت ۱۳:۵۹ و پایان آن حدود ساعت ۱۴:۵۳ خواهد بود. علاقه‌مندان می‌توانند با مراجعه به جدول زمان‌بندی شهرهای مختلف، زمان دقیق‌تر رویداد را برای محل رصد خود بررسی کنند. این زمان‌ها را علی ابراهیمی سراجی، عضو هیئت دبیران کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران بر اساس محاسبات نرم‌افزار تخصصیOccult ۴ استخراج کرده است:

کد خبر 1068333

• چین ضعف‌های بمب‌افکن راهبردی بی-۲۱ آمریکا را آشکار کرد

• وقتی یمنی‌ها فناوری آمریکا را علیه خود آنها به کار می‌گیرند

• جنگ OpenAI با ریاضیدانان بالا گرفت | اعتراض بر سر مالکیت ایده‌های ریاضی

• از ChatGPT تا کیف پول شما | هوش مصنوعی چگونه اقتصاد را زیرورو می‌کند؟

• پیامدهای اختلال موقعیت‌یاب‌ها

• اولین گجت پوشیدنی مغز برای ثبت داده ها

• هدف‌گذاری برای ثبت ۲ هزار رکورد غربالگری در مناطق محروم با کیف نبض هوشمند

• افرادی شاهد حضور آیت الله سید مجتبی خامنه ای در مراسم تشییع پیکر رهبر شهید بودند | ایشان روزانه بیش از ۱۰ساعت فعالیت مستمر دارند و در سلامت کامل هستند

• ۱۵/۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰ تومان در ماه ؛ قرارداد امیر قلعه‌نویی با تیم ملی لو رفت؟

• پیشنهاد به قالیباف و عراقچی برای توقف هرگونه مذاکره با آمریکا و میانجی‌ها | ترامپ فقط ۵۳ روز فرصت دارد

• افزایش تعداد تروریست‌های به‌هلاکت‌رسیده در عملیات امروز | اسامی شهدای عملیات اعلام شد

• ترامپ: حوثی‌ها تماس گرفتند و درخواست کردند … | انصارالله: ترامپ یاوه می‌گوید …

• توضیح پلیس درباره مرگ عروس در حادثه رانندگی

• رتبه تیم ملی والیبال ایران پس از کسب سهمیه جهانی

• فوری؛ طارق صالح فرار کرد+ عکس | او اکنون کجاست؟

• فوری | حمله موشکی و پهپادی به عربستان | شلیک حجم گسترده‌ موشک‌های بالستیک

• اگر به دستور آمریکا عمل کنیم، ایران ما را عبرت جهان می کند

• حرکت جالب حردانی روی صورت سهراب در عراق + عکس

• امروز؛ مذاکرات ایران و ۶ کشور عربی| شانس موفقیت هست | چرا این ۲ کشور دعوت نشدند؟

• فرمانده عالیرتبه سپاه خبر داد؛ اقدام بزرگ ۲۷ شهریور رقم می خورد | ملت ایران تا انتقام نگیرد دست از سر دشمن بر نمی‌دارد

• عروس کِشونی که به مرگ نوعروس ختم شد!

• ساعاتی پیش ترامپ باز هم تکرار کرد؛ تنها مشتری امروز تنگه هرمز مشخص شد

• تصاویر تازه منتشر شده از لحظه حمله ۱۱ سپتامبر | ببینید

• درخواست پرسپولیسی ها به زبان عربی علیه استقلال؛ پیام ویژه به السد + عکس