موفقیتهای راهبردی ایران در هفته گذشته، صرفاً پیروزیهای تاکتیکی در یک نبرد نیست؛ بلکه نشانه ظهور یک نظم جهانی و تضعیف تدریجی یک سبک رهبری سیاسی است.
یادداشت مهمان، احسان موحدیان: جهان در هفته گذشته، شاهد یکی از تعیینکنندهترین رویاروییهای نظامی قرن بیست و یکم بود. آنچه که به عنوان یک عملیات محدود و تنبیهی از سوی ایالات متحده آمریکا علیه ایران طراحی شده بود، در میدان عمل به صحنهای برای بازتعریف موازنه قدرت در غرب آسیا مبدل شد. برخلاف تصورات اولیه مبتنی بر برتری مطلق نظامی آمریکا، نیروهای مسلح ایران با اجرای راهبردی چندلایه و هماهنگ، نه تنها در برابر فشار نظامی سنتکام مقاومت کردند، بلکه با کسب موفقیتهای راهبردی در هشت حوزه کلیدی، نبض میدان نبرد را به دست گرفتند.
این موفقیتها که از کنترل تنگه هرمز تا افشای تلفات حقارت بار آمریکا را شامل میشود، پیامدهایی فراتر از یک نبرد نظامی داشته و مستقیماً پایههای قدرت سیاسی دونالد ترامپ را در داخل آمریکا و هژمونی این کشور در عرصه بینالمللی را به لرزه درآورده است.
۱. کنترل کامل تنگه هرمز: گلوگاه انرژی جهان در مشت تهران
از همان ساعات اولیه آغاز حملات آمریکا به نوار ساحلی ایران در خلیج فارس و تنگه هرمز و همین طور برخی شهرهای ایران در مرکز و شمال کشور، نیروهای مسلح ایران، تنگه هرمز را به عنوان «شاهکلید» معادله جنگ شناسایی کردند.
سنتکام با اعزام نیروها، تجهیزات و ناوگان جنگی، تلاش کرد تا امنیت این گذرگاه حیاتی را که روزانه میلیونها بشکه نفت از آن عبور میکند، تضمین کند. اما راهبرد ایران مبتنی بر جنگ نامتقارن دریایی، مینریزی هوشمند، استقرار انبوه قایقهای تندروی سپاه با موشکهای مناسب و بهکارگیری پهپادهای انتحاری و شناسایی، دفاع متحرک و غیره عملاً نیروی دریایی و زمینی آمریکا را در وضعیت تدافعی و انفعالی قرار داد.
موفقیت ایران در بستن عملی تنگه هرمز با ایجاد منطقه ممنوعه تردد و تعیین مسیری امن بدین منظور از طریق هدفگیری شناورهای تجاری و نظامی وابسته به کشورهای حامی آمریکا، ضربهای کاری بر پیکره اقتصاد جهانی وارد کرد.
قیمت نفت در بازارهای جهانی پس از این رویدادها، از مرز ۹۰ دلار عبور کرد. این تحول اگر ادامه پیدا کند، مستقیماً به قلب پایگاه رأی ترامپ در ایالتهای صنعتی و کشاورزی آمریکا اصابت خواهد کرد؛ جاییکه افزایش سرسامآور بهای بنزین و کالاها، خشم عمومی را علیه «ماجراجویی پرهزینه» کاخ سفید برخواهد انگیخت.
ترامپ که همواره شعار «اول آمریکا» و خودکفایی انرژی را سر میداد، اکنون در برابر ملتی خشمگین قرار گرفته که نظارهگر فروپاشی وعدههای اقتصادی او هستند و مخارج زندگی آنها روز به روز افزایش می یابد. در سطح جهانی نیز، متحدان اروپایی و آسیایی که به نفت خلیج فارس وابستهاند، کاخ سفید را مقصر اصلی این بحران میدانند و زمزمههای بیاعتمادی راهبردی به تضمینهای امنیتی واشنگتن را بلندتر کردهاند.
۲. کنترل نظامی درگاههای تولید و صادرات نفت منطقه
ایران همزمان با تسلط مطلق بر تنگه هرمز، با استفاده از عمق نفوذ منطقهای خود، کنترل مؤثری را بر برخی درگاههای تولید و صادرات نفت در کشورهای عرب جنوب خلیج فارس از طریق حملات موشکی و پهپادی خود اعمال کرده است. به عنوان نمونه، برخی تأسیسات نفتی کویت هدف پهپادهای انتحاری و موشکهای بالستیک نقطهزن قرار گرفتند. پیام روشن ایران این بود: «اگر نفت ما از تنگه هرمز عبور نکند، نفت هیچیک از رقبا نیز در آینده از منطقه خارج نخواهد شد.» این سطح از کنترل، ترامپ را که روابط شخصی و تجاری نزدیکی با اعراب جنوب خلیج فارس دارد، در موقعیتی تحقیرآمیز قرار داد.
ناتوانی پیچیدهترین سامانههای پاتریوت و تاد آمریکایی در حفاظت از شرکای واشنگتن، این پرسش را در میان متحدان سنتی آمریکا در خلیج فارس دامن زد که آیا چتر امنیتی واشنگتن، جز هزینهای بیهوده و وعدهای توخالی نیست؟ این تردید، به طور مستقیم پرستیژ ترامپ را به عنوان یک «قدرتمند معاملهگر» که میتواند از متحدانش محافظت کند، نابود ساخت.
۳. افزایش نرخ عبور و اصابت موشکهای ایرانی: شکست افسانه پدافند چندلایه
یکی از شگفتیسازترین ابعاد این نبرد، عملکرد خیرهکننده نظامیان ایران در عبور از لایههای متراکم پدافندی دشمن بود. پدافند چندلایه آمریکا و اسرائیل در منطقه، در جریان جنگ رمضان و سپس درگیری های هفته قبل در برابر رگبارهای ترکیبی و هوشمند ایران نابود شده و ناکام ماند.
موشکهای ایرانی، با مانورپذیری بالا و سرعتهای فراتر از توان رهگیری، به اهداف از پیش تعیین شده در عمق پایگاههای آمریکا در قطر، امارات و و بحرین و اردن اصابت کردند. نرخ موفقیت نزدیک به ۱۰۰ درصدی در عبور از پدافند آمریکا در روزهای گذشته، نه تنها یک دستاورد فنی برای ایران، بلکه یک فاجعه حیثیتی برای مجتمع های نظامی-صنعتی آمریکا بود.
افشای ناتوانی سامانههای چند میلیون دلاری در مقابل موشکهای ارزان قیمت ساخت ایران، اعتبار شرکتهای بزرگ نظامی آمریکا را کاهش داد. در داخل آمریکا، کنگره و افکار عمومی با عصبانیت میپرسند: «صدها میلیارد دلار بودجه دفاعی کجا هزینه شده است؟» این رسوایی فنی-نظامی، روایت ترامپ مبنی بر «بازسازی ارتش» و «قدرت بیمانند آمریکا» را به سخره گرفته و اقناع کنگره برای تخصیص بودجه نظامی بیشتر به پنتاگون را دشوار کرده است.
۴. عملیات ترکیبی و مؤثر پهپادهای ایرانی: دکترینی برای قرن جدید
پهپادهای ایرانی در هفته گذشته و حتی قبل از آن، مفهوم «قدرت هوایی ارزان و فراگیر» را به رخ کشیدند. تاکتیک «پهپادباران اشباعی» همراه با انواع موشکهای کروز، پدافند دشمن را مستهلک کرد و از کار انداخت. پهپادهای انتحاری با پرواز در ارتفاع بسیار پایین، از زیر رادارها عبور کرده و مقرهای فرماندهی و انبارهای مهمات آمریکا را منهدم کردند. همزمان، پهپادهای شناسایی با تأمین تصاویر زنده از میدان نبرد، دقت توپخانه و موشکها را به حداکثر رساندند.
درخشش پهپادهای ایرانی، معادلات نظامی را تغییر داده است. این اولین بار بود که یک قدرت منطقهای، بدون نیاز به نیروی هوایی کلاسیک پیشرفته، برتری هوایی موقت را در مناطق عملیاتی از آمریکا سلب میکرد. این موفقیت، موازنه جهانی را متزلزل کرد: دهها کشور که توان خرید جنگندههای گرانقیمت آمریکایی را ندارند، اکنون ایران را الگویی برای تأمین امنیت خود با هزینه کمتر میبینند. این امر به معنای کاهش نفوذ ژئوپلیتیک آمریکا و به تبع آن، افول ترامپ به عنوان «رهبر نظامی موفق» است؛ رهبری که دیگر ابزارهای سنتی قدرتاش بیاثر شده است.
۵. روزآمدسازی بانک اهداف: از حدس و گمان تا تخریب دقیق
یکی از نشانههای بلوغ نظامی، دقت اطلاعاتی است. ایران طی این یک هفته نشان داد که سالها کار اطلاعاتی، بانک اهدافش را بهطور شگفتانگیزی روزآمد و دقیق کرده است. برخلاف حملات پراکنده، بی حاصل و تکراری آمریکا با هدف کشتار غیرنظامیان و تخریب زیرساخت های غیرنظامی ، موشکها و پهپادهای ایران دقیقاً آشیانههای جنگنده های رادارگریز، انبارهای تسلیحات آمریکا در پایگاهها و حتی اتاق های فرماندهی عملیات ویژه سنتکام را هدف قرار دادند و در مواردی نفوذ به مقرهای تجمع مزدوران آمریکا در غرب کشور و زنده گیری آنها خواب را از چشمان دشمنان ایران ربود.
این دقت مرگبار نشان داد که ایران نه تنها مختصات ثابت، بلکه الگوهای جابجایی و زمان استراحت فرماندهان آمریکایی و مزدوران مزدبگیر آنها را میداند. این روزآمدسازی، آمریکا را در موضع انفعال اطلاعاتی کامل فرو برده و این تصور امنیتی که «ما همه چیز را میبینیم و آنها هیچ نمیدانند» را واژگون کرد. ترامپ که همواره دولتهای پیشین را به لو دادن اسرار نظامی متهم میکرد، اکنون خود در مظان ضعف اطلاعاتی قرار گرفته است. نفوذ اطلاعاتی ایران، کاخ سفید را به حفره ای امنیتی تبدیل کرده که هر تصمیمی در آن، پیشاپیش در تهران افشا میشود.
۶. آتشریزی مستمر؛ فرسایش روانی و مادی
برخلاف ارتشهای کلاسیک که وابسته به پشتیبانی لجستیکی پیچیده برای حملات مقطعی هستند، ایران توانایی منحصربهفردی را در «آتشریزی مستمر و سنگین» به نمایش گذاشت. زرادخانه عظیم موشکی و انبارهای پراکنده و زیرزمینی پهپاد ایران، امکان شلیک بیوقفه در ۲۴ ساعت شبانهروز را فراهم کرد. این تاکتیک، نیروهای آمریکایی را از خواب و استراحت محروم و واکنشهایشان را کند ساخت.
پایگاههای مختلف نظامی آمریکا به خصوص در اردن، بحرین و کویت زیر رگبار دائمی پهپادها و موشکهای هدایتشونده، به «جهنم روی زمین» تبدیل شدند. فشار روانی ناشی از این آتشریزی مستمر، همراه با ناتوانی پدافند هوایی، روحیه نیروهای آمریکایی را در هم شکست و تصاویر ارسالی سربازان وحشتزده آمریکایی، به نمادی از شکست طلایهداران ارتش به اصطلاح قدرتمند جهان بدل گشت.
۷. تنوع و گستردگی یگانهای عملکننده؛ جنگ در همه جبههها
در این دور از نبرد، ایران از بخشی از ظرفیت محور مقاومت به صورت هماهنگ بهره برده است: از شلیک موشکهای حزبالله لبنان به سمت زیرساخت های نظامیان رژیم صهیونیستی گرفته تا حملات پهپادی انصارالله یمن به مزدوران سعودی، و از تحرکات جبهه مقاومت در عراق علیه آمریکا تا فعالشدن شیران شیعه در بحرین. این تنوع بازیگران، سنتکام را با یک جنگ چندجبههای فرسایشی مواجه کرد که در آن، تشخیص دوست از دشمن و یافتن مرکز ثقل عملیاتی غیرممکن مینمود.
این مدل جنگی، تئوری «جنگ محدود» آمریکا را به سخره گرفت و نشان داد که در صورت درگیری با ایران، آتش از همه سو زبانه خواهد کشید. این یعنی ترامپ در باتلاقی گیر افتاده که نه میتواند از آن خارج شود، نه توان مدیریتش را دارد و نه حتی میداند دشمن اصلی در کدام جبهه مستقر است.
۸. افشای تلفات و ناکارآمدی پدافند هوایی: زلزله در افکار عمومی آمریکا
حساسترین و شاید مخربترین موفقیت ایران در برابر ترامپ، عملیات «جنگ نرم» و افشای واقعیتها بود. ایران با غلبه بر سانسور شدید نظامی آمریکا، اقدام به پخش تصاویر باکیفیت از اثرات اصابت موشکها و پهپادها کرد.
افشای آمار تلفات و مجروحان نظامی آمریکایی توسط خود ترامپ، در تضاد کامل با ادعاهای کاخ سفید مبنی بر «خسارات کم اهمیت و جزئی» بود. همزمان، انتشار فیلمهای ناکامی مکرر سامانههای فوقپیشرفته در رهگیری موشک ها و پهپادهای، افسانه شکستناپذیری ارتش آمریکا را برای همیشه در هم کوبید.
این شکست روانی، دو پیامد فوری داشت:
نخست، در داخل آمریکا، اعتراضات مردمی در شبکه های اجتماعی، فشار دموکراتها و حتی برخی جمهوریخواهان برای توقف فوری جنگ، و فروپاشی اعتماد به فرماندهی کل قوا، ترامپ را در آستانه آغاز فصل رقابت های انتخابات میان دوره ای کنگره در بدترین موقعیت ممکن قرار داده است. درخواستهای فزاینده «توقف جنگ» از سوی فعالان اقتصادی و صاحب نظران سیاسی، به معنای تضعیف شدید پایگاه سیاسی اوست.
دوم، در جهان، سران کشورهای عربی که مخفیانه حامی حمله به ایران بودند، با مشاهده این ضعف و بیآبرویی، به شدت درتلاش برای یافتن راه حلی هستند و از تماس با تهران تا یافتن کشورهای جایگزین مانند پاکستان و خریدهای تسلیحاتی جدید را آزمایش می کنند. رسانههای وابسته به آمریکا برای کنترل این آبروریزی، به سناریوی «ورود قریبالوقوع ارتش اسرائیل به درگیری» به عنوان یک برگ برنده متوسل شدهاند تا توجهات را از ناتوانی آمریکا منحرف سازند. اما این تلاشها، نشانهای از عمق استیصال است نه قدرت؛ چرا که التماس به اسرائیل برای ورود به جنگی که آمریکا از اداره آن عاجز مانده، خود اعترافی تلخ به شکست یک ابرقدرت است.
نتیجهگیری؛ افول ستاره ترامپ در قلب آشوب
موفقیتهای راهبردی ایران در هفته گذشته، صرفاً پیروزیهای تاکتیکی در یک نبرد نیست؛ بلکه نشانه نزول یک نظم جهانی و تضعیف تدریجی یک سبک رهبری سیاسی است. دونالد ترامپ که با شعار «قدرت از طریق صلح» و پایان دادن به جنگهای بیپایان بر سر کار آمد، اکنون آغازگر جنگی است که در آن، آمریکا در موضع ضعف مطلق قرار گرفته است.
ناکامی در کنترل تنگه هرمز، اعتبار اقتصادی و نظامی ترامپ را نابود کرد. کنترل مسیرهای انتقال نفت، پیمانهای امنیتیاش با متحدان عرب را بیاعتبار ساخت. عبور موشکها از پدافند، لفاظی های نظامیاش را به سخره گرفت. پیروزی پهپادها، انحصار تسلیحاتی آمریکا را شکست. بانک اهداف دقیق ایران، رسوایی اطلاعاتی آفرید. آتشریزی مستمر، توان لجستیک آمریکا را فلج کرد. گستردگی یگانهای موشکی و پهپادی ایران، ارتش او را سردرگم نمود و افشای تلفات، روحیه ملت و سربازان آمریکایی را در هم شکست.
در جهان، متحدان و رقبا به یک اندازه نظارهگر این حقیقت تلخ هستند: آمریکای دوران ترامپ، ببری کاغذی است که نه میتواند از تنگهای بگذرد، نه از متحدانش دفاع کند و نه حتی از سربازان خود محافظت نماید. زلزلهای که در روزهای گذشته در واشنگتن رخ داد، نه یک شکست نظامی گذرا، بلکه آغازگر زوال هژمونیای است که ترامپ مدعی تجدید آن بود. معماران کاخ سفید، امروز نه با نقشههای پیروزی، که با کابوس استیضاح، فروپاشی اقتصادی و انزوای جهانی دستوپنجه نرم میکنند و این، ماهیت واقعی شکست در برابر اراده ملتی است که هزینه مقاومت را به غنیمت مبتنی بر پایداری تبدیل کرده است.
کد مطلب 6894563
-
ساماندهی ناوگان تاکسیرانی در تدوین طرح تفصیلی ضروری است
-
چطور وحدت ملی میتواند به سلاح راهبردی تبدیل میشود؟
-
اختصاص ۲۰ میلیارد تومان برای حفظ آبیدر؛استخدام چهار مجروح حادثه آبیدر
-
گزارش نیویورک تایمز از خسارتهای آمریکا در حملات تلافی جویانه ایران
-
۱۰۰دانشجومعلم دانشگاه فرهنگیان عازم پیادهروی اربعین میشوند
-
موفقیتهای نظامی اخیر ایران چگونه موقعیت ترامپ را متزلزل کرد؟
-
حمله هوایی مجدد دشمن آمریکایی به شهرستان کیار
-
«خواژن»؛ روایتی از الهه آب که از دل زاگرس به جهان رسید
-
دیدار وزرای خارجه روسیه و آمریکا در مانیل
-
وفایی وارد جدول اصلی مسابقات اسنوکر شنژن شد
-
او از لیست ترور موساد خبر داشت
-
حمله موشکی به شلمچه ۲ شهید و ۱۱ مجروح داشت
-
توضیحات معاون استاندار خوزستان درباره حمله موشکی آمریکا به مرز شلمچه
-
حمله به شلمچه خللی در تردد زائران ایجاد نکرد
-
ادعای ترامپ: درگیری با ایران «محدود» است/ نیازی به تنگهها نداریم!
-
معاون استاندار: یک نقطه در اطراف اهواز هدف حمله موشکی قرار گرفت
-
حمله به دو نفتکش سعودی/ یحیی سریع: در عمق خاک عربستان پاسخ خواهیم داد
-
جدول زمانی قطع برق استان کرمانشاه در روز پنجشنبه یک مرداد منتشر شد
-
سردار موسوی: زیرساخت بزنید خاموشی خودتان قطعی است
-
هشدار قرارگاه خاتم: اجازه نمیدهیم یک قطره نفت صادر شود
-
روزنامههای ورزشی چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۵
-
روزنامههای صبح چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۵
- خرید طلای آب شده
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مداحی اربعین
- دوربین مداربسته
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- فروش مواد شیمیایی
- قیمت ایمپلنت
- قیمت طلا آنلاین
- قطعات لباسشویی
- بلیط هواپیما
- پرشین هتل
- نمایندگی بوش در تهران
- بهترین جراح بینی
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه