پرواز هواپیماهای بوئینگ ام‌دی پس از مهلت ۵ ساله و هشدارهای کارخانه سازنده مشمول توقف اجباری شد، اما برخی ایرلاین‌ها حاضر به چشم‌پوشی از سود کلان خود نیستند. در این ماجرا، ایمنی حداکثری مسافران یا سودهای میلیون دلاری ایرلاین‌ها، با پرواز هواپیماهای بوئینگ ام‌دی گره خورده است.
به گزارش همشهری آنلاین، زمینگیری ۴۱ فروند هواپیمای عملیاتی بوئینگ ام‌دی، بار دیگر تعارض میان منافع اقتصادی شرکت‌های هواپیمایی و الزامات ایمنی را برجسته کرده است. شرکت‌ها از کاهش ظرفیت صندلی، احتمال افزایش قیمت بلیت و تهدید اشتغال نیروها سخن می‌گویند، اما سازمان هواپیمایی کشوری تأکید دارد که ادامه پرواز هواپیماهای فاقد صلاحیت، حتی در شرایط کمبود ناوگان، قابل‌پذیرش نیست.
ابوذر شیرودی، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری، با اعلام اینکه ممنوعیت پرواز شامل تمام هواپیماهای ام‌دی نمی‌شود، گفت: هواپیماهایی که الزامات فنی را اجرا کرده و صلاحیت پروازی دریافت کنند، امکان بازگشت به چرخه پرواز را دارند، بنابراین، موضوع اصلی نه حذف یک مدل هواپیما، بلکه تعیین تکلیف هواپیماهایی است که نقص فنی آنها برطرف نشده است.
۵ سال فرصت برای اجرای دستورالعمل
ماجرای ام‌دی‌ها به تصمیم اخیر سازمان محدود نمی‌شود. سازمان هواپیمایی کشوری از سال ۱۴۰۰ پیگیر اجرای دستورالعمل صلاحیت پروازی مربوط به موتور این هواپیماها بوده است. این دستورالعمل، با توجه به مخاطرات شکست پره‌های توربین، بر تعویض قطعات مشخصی از موتور تأکید دارد؛ قطعاتی که خرابی آنها می‌تواند به خروج اجزای موتور از پوسته و ایجاد خطر برای هواپیما منجر شود.
شیرودی با اشاره به فرصت‌های داده‌شده به شرکت‌های بهره‌بردار گفت: سازمان در این مدت ۸ روش جایگزین را بررسی کرده و چندین‌بار مهلت اجرای الزامات را تمدید کرده است تا شرکت‌ها بتوانند نقص فنی را برطرف یا برای جایگزینی هواپیماهای خود برنامه‌ریزی کنند. بااین‌حال، به‌گفته او، پس از وقوع رخداد شکست تیغه توربین در یکی از پروازها و افزایش ارزیابی ریسک، ادامه پرواز هواپیماهای دارای نقص از ابتدای مهر ۱۴۰۵ قابل‌پذیرش نبود.
اهمیت این سابقه در آن است که شرکت‌های بهره‌بردار از سال‌ها قبل در جریان الزام فنی قرار داشته‌اند. محدودیت اخیر، تصمیمی ناگهانی برای کنار گذاشتن همه ام‌دی‌ها نیست، بلکه نتیجه پایان مهلت اجرای الزامات برای هواپیماهای مشمول محدودیت است. البته تحریم‌ها و دشواری تأمین قطعات، هزینه اصلاح ناوگان را افزایش می‌دهد، اما این مشکلات نمی‌تواند جایگزین احراز صلاحیت پروازی شود.
سود اقتصادی، جایگزین ایمنی نیست
جذابیت اقتصادی ام‌دی‌ها برای شرکت‌های ایرانی قابل‌انکار نیست. قیمت پایین خرید، ظرفیت حدود ۱۸۰ نفره و امکان درآمدزایی از پروازهای پرتراکم، این هواپیماها را به گزینه‌ای جذاب برای ناوگانی تبدیل کرده که با محدودیت منابع مالی و دشواری خرید هواپیماهای جدید مواجه است. درعین‌حال، همین مزیت اقتصادی می‌تواند انگیزه ادامه بهره‌برداری از هواپیماهای قدیمی را تقویت کند؛ حتی زمانی که هزینه اصلاح فنی و نوسازی ناوگان به تعویق افتاده باشد.
در چنین شرایطی، مسئولیت شرکت‌های هواپیمایی فقط به فروش بلیت و تأمین پرواز محدود نیست. برنامه‌ریزی برای نگهداری، اجرای دستورالعمل‌های صلاحیت پروازی و پیش‌بینی هزینه جایگزینی هواپیماهای فرسوده نیز بخشی از مسئولیت بهره‌بردار است. اگر شرکتی سال‌ها از مزیت اقتصادی یک هواپیما استفاده کرده باشد، نمی‌تواند هزینه انطباق آن با مقررات ایمنی را صرفاً به‌دلیل سنگین بودن یا دشواری تأمین منابع، نادیده بگیرد.
زمینگیری ام‌دی‌ها و کمبود بلیت
شرکت‌های هواپیمایی درباره کاهش ظرفیت ناوگان و احتمال بیکاری هزاران نفر هشدار داده‌اند. سازمان هواپیمایی کشوری اما ادعای زمینگیری ۶۰ درصد ناوگان کشور و بیکاری ۷ هزار نفر را رد می‌کند و می‌گوید: از میان هواپیماهای ام‌دی، ۴۱ فروند عملیاتی بوده‌اند و کارکنان فنی و مهمانداران می‌توانند در سایر هواپیماها فعالیت کنند. خلبانان و کمک‌خلبانان نیز با گذراندن آموزش‌های لازم امکان انتقال به تایپ‌های دیگر را دارند.
رئیس سازمان هواپیمایی همچنین از ورود ۲۱ فروند هواپیمای جدید خبر داده است؛ ظرفیتی که می‌تواند در جبران بخشی از کاهش عرضه نقش داشته باشد. بااین‌حال، میزان اثرگذاری این هواپیماها بر بازار بلیت باید با توجه به تعداد هواپیماهای واقعا عملیاتی، برنامه پروازی و میزان تقاضا سنجیده شود. ادعای نبود اثر محسوس بر قیمت بلیت نیز بدون بررسی داده‌های عرضه، ضریب اشغال و قیمت‌های واقعی، نیازمند ارزیابی دقیق‌تر است.
خط قرمز غیرقابل معامله
با توجه به سابقه پیگیری این دستورالعمل از سال ۱۴۰۰ و تمدید چندباره مهلت اجرا، پرسش اصلی این است که چرا شرکت‌های بهره‌بردار در این مدت نتوانستند یا نخواستند تکلیف موتورهای مشمول را روشن کنند.
البته اجرای دستورالعمل در شرایط تحریم و محدودیت دسترسی به قطعات، هزینه‌بر است و ممکن است برای بعضی شرکت‌ها صرفه اقتصادی نداشته باشد، اما این مسئله باید به تصمیمی روشن درباره اصلاح موتور یا جایگزینی هواپیما منجر شود، نه تمدید نامحدود مهلت پرواز.
بی‌توجهی به ایمنی و صلاح و مصلحت کشور موضوعی است که پیش‌ازاین نیز در حوزه‌هایی نظیر خودروسازی در نقطه کور قرار گرفته و به زیان مردم و کشور تمام شده، اما در موضوع هواپیماهای‌ام‌دی، بحث جان مسافرانی در میان است که نه قابل معامله است و نه قابل‌جایگزینی.
کد خبر 1079699 منبع: روزنامه همشهری
-
آمار جدید از وضعیت بارندگی در تهران؛ این استان رکوددار کم‌بارشی شد
-
دو راهی صنعت هوایی در ماجرای بوئینگ ام دی | ایمنی مسافر یا سود ایرلاین‌ها؟
-
حکم انضباطی تراکتور- ملوان لو رفت؛ ۳ بر صفر
-
وحشت ترامپ؛ ایران در صورت وقوع جنگ ۲۳ ناو آمریکا را غرق و تل‌آویو و حیفا را با خاک یکسان می‌کند
-
ما برای مذاکره با ایران آماده ایم
-
قتل خونین پسر جوان هنگام نجات جان پدرش
-
بیرانوند از تبریز به خدمت رفت؛ مقصد نهایی مشخص شد
-
دستیار قلعه‌نویی: من با شما اختلاف شرف دارم! | جدایی از تیم ملی و واکنش تند
-
استقبال غیرمعمول و پرحاشیه امیر کویت از جورجیاملونی نخست وزیر زن ایتالیا + فیلم
-
فوری؛ نتانیاهو به ارتش و نهادهای امنیتی دستور اجرای عملیات و محاصره را داد
-
وحشت ترامپ؛ ایران در صورت وقوع جنگ ۲۳ ناو آمریکا را غرق و تل‌آویو و حیفا را با خاک یکسان می‌کند
-
حکم انضباطی تراکتور- ملوان لو رفت؛ ۳ بر صفر
-
ما آماده پایان جنگ هستیم
-
جلیقه خاص بر تن پزشکیان + تصاویر
-
بازیگر زن سریال‌های محبوب تلویزیون: من خانه نشین شدم و باقلاقاتق درست می‌کنم! | ببینید
-
سلطان‌بانوی «سلطان و شبان» بعد از ۴۳ سال کجاست؟ | ببینید
-
قتل خونین پسر جوان هنگام نجات جان پدرش
-
ابرهای باران‌زا به ایران رسیدند ؛ صدور هشدار هواشناسی برای چند استان | تهران هم بارانی می‌شود
-
ما برای مذاکره با ایران آماده ایم
-
ابتلای همای ایران به سرطان! | ایران ایر، خلبان فوکر ندارد
-
این هواپیما پس از ۸ سال برای عکسبرداری به پرواز در آمد
-
پرداخت غرامت به جان‌باختگان سقوط هواپیمای اوکراینی؛ وارثان با این شماره تماس بگیرند
-
تاثیر تحریم هوایی بر تجارت ایران | این دو حوزه از تحریم آسیب می‌بیند